Stichting Openbare Verlichting Nederland (OVLNL) bracht een driedelige publicatie uit over de inkoop en aanbesteding van openbare verlichting. In deel 2, over de aanbesteding zelf, is BURO-33 geïnterviewd over de aanpak die wij voor de gemeente Haaksbergen ontwikkelden. Jean-Marc Pisters, adviseur en aanbestedingsexpert bij BURO-33, deelt zijn visie: de volledige regie over materiaalinkoop hoort bij de gemeente.
Grip én verantwoordelijkheid horen samen
Bij veel materiaalinkoop zie je dat inschrijvers bepalen wat goed is voor de gemeente. Maar de gemeente blijft verantwoordelijk voor een eerlijke aanbesteding en gelijke kansen in de hele keten. Laat je de inkoop bij de aannemer, dan verlies je de grip op de materialen terwijl de verantwoordelijkheid bij jou blijft. Die scheefstand lossen we op door de regie volledig bij de gemeente te leggen.
Van ICT-aanbesteding naar drie percelen
De inspiratie voor het Minicompetitie kwam uit een ICT-aanbesteding met minicompetities: je weet niet welke telefoonmodellen er over vier jaar zijn, dus sluit je geen dichtgetimmerd contract maar vraag je per opdracht opnieuw uit. Diezelfde logica vertaalden we naar de openbare verlichting met een aanbesteding in drie percelen:
- Perceel 1 – arbeid: een aannemer voor vervangingsopdrachten via een RAW-raamovereenkomst.
- Perceel 2 – materialen: levering via een raamovereenkomst met meerdere leveranciers en minicompetities.
- Perceel 3 – specifieke opdrachten: ruimte om gericht voor te schrijven binnen de percelenregeling.
Hoe de minicompetitie werkt
Bij het afsluiten van de raamovereenkomst worden vooraf de omzetverwachting en het type product aangegeven, inclusief een programma van eisen (zoals CE-keuringen en vormgeving). De gunningscriteria richten zich op de visie van de leverancier – duurzaamheid, innovatie, service en samenwerking en nog niet op het product zelf. Zo selecteert de gemeente vier tot zes leveranciers die echt het verschil maken.
Bij een concrete opdracht bijvoorbeeld de vervanging van 600 armaturen, wordt een functionele specificatie opgesteld met type, afmetingen, hoogte en een lichtberekening. De leveranciers in de pool worden uitgenodigd om in te schrijven; iedereen krijgt een eerlijke kans. De gemeente gunt aan de meest passende inschrijving en legt dit vast in een nadere overeenkomst. In het model loopt de inkoop via de aannemer, tegen de inschrijvingsprijs met een opslagpercentage zoals bepaald in de UAV.
Samenwerken zonder elkaar te hebben uitgekozen
Aannemer en leverancier kiezen elkaar niet, maar moeten wel resultaatgericht samenwerken. Daarom wordt hun visie op samenwerking al beoordeeld in de gunningscriteria van de raamovereenkomst, en worden tijdige leveringen geborgd met een boeteclausule.
Specifiek voorschrijven? Dat kan, binnen de regels
De percelenregeling biedt ruimte. Voor opdrachten die heel specifiek voorgeschreven moeten worden, is in Haaksbergen perceel 3 opgesteld. Een overheid mag tot maximaal 20% van de totale opdrachtwaarde buiten de Europese aanbestedingsverplichting invullen. Per afzonderlijk perceel geldt een grens van €80.000 voor leveringen en €1.000.000 voor werken. Binnen die kaders is er vrijheid om gericht aan te besteden.
Het resultaat in Haaksbergen
De materialenaanbesteding is afgerond: de gemeente sloot met vijf leveranciers een contract en startte de minicompetities, onder meer voor fietspadverlichting. De gemeente geeft het soort armatuur aan, benoemt de beoordelingscriteria en nodigt alle partijen uit. Elke leverancier beslist zelf of een opdracht interessant is. Een omzetgarantie is er niet, maar de kans op opdrachten binnen zo’n raamovereenkomst met minicompetities is reëel.
Wat BURO-33 voor uw gemeente kan betekenen
Het Minicompetitie laat zien dat een gemeente regie kan houden op kwaliteit, duurzaamheid en circulariteit zonder de grip op materialen uit handen te geven – volledig binnen de Aanbestedingswet. BURO-33 begeleidt gemeenten bij het ontwerpen en uitvoeren van precies dit soort aanbestedingen voor openbare verlichting: van strategie en percelenkeuze tot RAW-bestek, raamovereenkomst en minicompetities.
Benieuwd of deze aanpak ook bij uw gemeente past? Neem gerust contact met ons op – we denken graag met u mee.
Bron: OVLNL (2025), “Nieuw licht op inkoop en aanbesteding openbare verlichting – Deel 2: De aanbesteding”, interview “Minicompetitie” met Jean-Marc Pisters, adviseur/aanbestedingsexpert BURO-33. ovlnl.nl